در یک سیستم تولید و صنعتی، یکی از مهمترین تجهیزات کمکی در هنگام اجرای فرایند های عملیاتی، ابزار ها و وسایل اندازه گیری و اتوماسیون است. این تجهیزات که به انجام یک پروسه صنعتی کمک می کنند، وظیفه کنترل کیفیت و تولید داده های مورد نیاز برای آگاهی از وضعیت تجهیزات و وسایل دیگر را بر عهده دارند. برای بهره برداری درست و به جا از این وسایل اندازه گیری، حتما باید به دقت و کالیبراسیون آن ها توجه کنیم.

کالیبراسیون
کالیبراسیون به تمامی فعالیت هایی گفته می شود که بتواند ارتباط تقابلی بین کمیت های خروجی ابزار های اندازه گیری و کنترل دقت و صحت پارامتر های اندازه گیری شده معین را تشخیص دهد. نام دیگری که گاه در صنعت به این عملیات اطلاق می شود، واسنجی دستگاه های ابزار دقیق است. فرایند اجرایی که در این بخش انجام می شود، باید با استاندارهای تعیین شده در استانداردهای ملی، تطابق داشته باشد؛ چرا که خروجی این پروسه، باعث واکاوی عملکرد اجزای اندازه گیری یک بخش صنعتی می شود و در کیفیت فرایند صنعتی تاثیر می گذارد.

تجهیزات اندازه گیری و اتوماسیون
به تمامی ابزار های مرتبط که وظیفه کنترل و اندازه گیری کمیت های فیزیکی به منظور اجرای یک فرایند صنعتی در اوج بهره وری، تجهیزات اندازه گیری و اتوماسیون نامیده می شوند. ابزار دقیق، عنوانی است که به این ابزار اطلاق می شود. فناوری مرتبط با این دستگاه ها برای اجرا، نیازمند متخصصان حوزه برق کنترل و مکانیک است. انواع گوناگونی از این تجهیزات در دسترس و در بازار است که هر کدام بنا به عملکردی که از خود نشان می دهند، استفاده می شوند. در ادامه با برخی از آن ها آشنا می شویم.

گیج ها (gauges)
وظیفه کمی سازی متغیرهای فیزیکی با این بخش تجهیزات اندازه گیری و اتوماسیون است. خود این بخش شامل تجهیزات مختلفی اعم از سنسور ها، ترانسدیوسر ها و ترانسمیتر ها می شود. در شکل زیر بلوک دیاگرامی که انواع تجهیزات اندازه گیری را نسبت به جایگاه و کاری که انجام می دهند، نشان می دهد.
کمیت های هریک از این تجهیزات خود نیز، به تنهایی موجبات تقسیم بندی دقیق تر و جزئی تر را فراهم می کند. باهم نگاهی کلی به این تقسیم بندی ها بیاندازیم.

ابزارهای اندازه گیری و اتوماسیون دما:
یکی از شاخصه های کنترل با دقت درجه حرارت مایعات و سیالات، تجهیزات اندازه گیری دما هستند. این تجهیزات به دو دسته تماسی و غیر تماسی تقسیم می شوند؛ که با توجه به موقعیت قرارگیری و نوع مواد مورد اندازه گیری، مدل مناسب انتخاب می شود.

ابزارهای اندازه گیری و اتوماسیون رطوبت
یکی از فاکتور های مهم و تاثیر گذار در روند اجرایی یک مجموعه، رطوبت موجود در هوای اطراف و داخل مواد جاری است، بنابراین اندازه گیری و محاسبه میزان رطوبت نقش مهمی دارد و تجهیزات مخصوصی را می طلبد.

ابزارهای اندازه گیری و اتوماسیون فشار
فشار ناشی از محتویات مخازن، لوله و کوره ها، از مهم ترین کمیت های فیزیکی می توان برشمرد. ابزار های اندازه گیری این کمیت ها شامل مانومتر ها، پرشر سوئیچ ها و تجهیزات جانبی فشار می شوند.

ابزارهای اندازه گیری و اتوماسیون سطح
کنترل سطح مخازن و تنظیم برنامه ای برای جلوگیری از بالا آمدن و سرریز شدن آن ها، از جمله وظایف تجهیزات اندازه گیری سطوح است. این تجهیزات در صنایع دربرگیرنده مواد مایع و سیالات کاربرد دارند.

ابزارهای اندازه گیری و اتوماسیون فلو
همانطور که از اسم این تجهیزات بر می آید، این ابزار ها به منظور بررسی دبی لحظه ای یا فلو مایعات و سیالات موجود در یک واحد صنعتی، تولید می شوند.صنایعی مانند نفت و گاز، پتروشیمی، آب و فاضلاب به این وسایل بسیار وابسته هستند.